MAXTUMQULI FIROG‘IY DEVONIDAGI FRAZEOLOGIZMLARNING LEKSIKOLOGIK XUSUSIYATLARI
##article.subject##:
Maxtumquli Firog‘iy, ibora, frazeologizm, frazeologik birliklar, leksikologiya, sintaksis##article.abstract##
Kundalik hayotdagi kommunikatsion jarayonlarning ajralmas unsuri bo‘lgan frazeologizmlar (iboralar) tilning madaniy boyligidan mustahkam o‘rin olgandir. Iboralar orqali tilning ma’no ifodalash kuchi va imkoniyatlarini; shu tilda so‘zlashuvchilarning tafakkur kuchi va lisoniy psixologiyasi; xalqning tarixi, u yaratgan o‘ziga xos sivilizatsiyasi va turmush go‘zalliklarini o‘rganish mumkin. So‘zlarning kontseptual o‘lchami bilan o‘ylagan inson o‘z ona tili oynasi orqali dunyoni idrok qiladi, uning ma’nolarini anglaydi va kuzata boshlaydi. Demak, tilning ifoda etuvchi kuchi va kontseptual boyligi, milliy madaniyatning tuzilishi, xalqning e’tiqodi, an’analari, tarixni va tabiiy hodisalari, kishilarning hayotga boʻlgan munosabati va reflekslari tilda to‘la aks etadi. Tilni to‘liq tushunish uchun uning iboralarini mutlaqo o‘rganish kerak. Ushbu tadqiqotda turkman xalq shoiri va mutafakkiri Maxtumquli Firog‘iyning iboralari turli manbalardan foydalangan holda sintaktik nuqtai nazardan muhokama qilindi.
Библиографические ссылки
Bekiyeva, M. Frazeologiya bo‘limining mustaqil fan bo‘lib shakllanishi. “Science and Education” jurnali. Toshkent, 2022 yil - № 3 - B. 393-399.
Boboyev, K. Turkman tilida idiomalar, Ashxobod, Ilm nashriyoti, 1962. – bet 124.
Eshboltayev, B. J. O‘zbek va Ingliz tillarida komprativ iboralar, Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. Volume 1, 2021. – Р. 271-274. ISSN: 2181-1784 (№ 4, SJIF – 5.423).
Xamzayev, M. Turkman tilining lug‘ati, Ashxobod, Ilm nashriyoti, 1962. – bet 864.
Xatipog‘lu, V. Grammatik atamalar lug‘ati. Anqara, DTJF nashriyoti, 1982. – bet 186.
Kenjabek, M. Maxtumquli (Turkmaniston): Saylanma. Fan nashriyoti, 2004.
Qoyaalp, I. Aloqa va til, Anqara, DIB nashriyoti, 2006. – bet 216.
Qo‘rqmaz, Z. Turkiya Turkchasi grammatikasi, Anqara, TDK nashriyoti, 2007. – bet 180.
Ochilova. G. Turkman tilida turgʻun soʻz tuzimlari, Ashxobod, 1977. bet 192.
Okson, D. Turkchaning kuchi, Anqara, Bilgi nashriyoti, 2009. – bet 205.
Okson, D. Turkchaning so‘z boyligi, Anqara, Engin nashriyoti, 1996. – bet 176.
Oksoy, O‘.O. Maqol va iboralar lug‘ati, Istanbul, Inkilap nashriyoti, 1998. – bet 288.
O‘zdem, R. H. Idioma va Turk tilidagi idiomalar, Anqara, TDK nashriyoti, 2000. – bet 121.
Palmer, F. R. Semantics (Second Edition), Cambridge Universy Press, 1990.
Rahmatullayev. Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. O‘qituvchi nashriyoti, T.: 1978.
Raxmatullayev, Sh. O‘zbek tilining frazeologik lug‘ati. – T.: Qomuslar bosh tahririyati. 1992.
Stomatov, S. Rus tilidagi idiomalarning tarixiy (etimologik) tahlili: f.f.n diss, A.:, 2007. – bet 290.
Yilmaz, E. Maxtumquli asarlarning idiomalar lug‘ati, Anqara, Gazi nashriyoti, 2016. – bet 774.
