ҚОРАҚАЛПОҚ ТИЛИДА КИЙИМ-КЕЧАК НОМЛАРИНИНГ ЛЕКСИК–СЕМАНТИК ХУСУСИЯТЛАРИ
##article.subject##:
Лексикология, лексик-семантик, кийим-кечак лексикаси, тарихий-этимология, фонетик-морфология, генетик таҳлил, номинация, диахрония, тарихий лексика ва ҳ##article.abstract##
Мақолада бир қанча тарихий даврларни бошидан кечириб, халқ билан бирга ҳамнафас келаётган, халқимизнинг моддий маданиятининг бир тури кийим номлари ҳақида сўз этилди. Айрим кийим номлари тарихий–этимологик жиҳатдан таҳлил қилинди ва эски кийим номларининг ўзига хос номланиш хусусиятлари, атамаларнинг келиб чиқиш тарихи лингвистик жиҳатдан очиб берилди. Кийим-кечак номлари тилда ўз ўзидан пайдо булмай, халқнинг фикрлаш психологияси, ўзининг менталитетига хос ривожланиб боради. Кийим-кечак лексикасига хос сўзларни махсус тизимга солишда уларнинг семантик таҳлили катта аҳамиятга эга. Шу боис кийим номларининг семантикасини ва қурилишини аниқлашда уларнинг этимологиясига диахроник кўзқарашдан таҳлил қилинди.
Библиографические ссылки
Турсунова Т. Ўзбек тили амалий санъат лексикаси. Тошкент, «Фан»,1978.
Древнетюркский словарь. –Ленинград, 1969. – Б.17.
Норбоева Ш.Х. Хоразм шеваларидаги кийим-кечак номларининг структур-семантик тадқиқи: фил.фан.буйича фалсафа доктори (PhD) дисс.афтореф. Тошкент, 2017. – Б.126.
Доспанов О., Алламуратов А., Тилеўмуратов Г. Қарақалпақша көркем-өнер атамаларының сөзлиги. Нөкис, 1993. – Б.64.
Махмуд Ⱪашғарий «Девану луғатит турк». Т.I,II,III.–Тошкент, 1960, 1961,1963.
Soltanşa Atanүȳazow Tűrkmen diliniǹ sözköki etimologik) sözlűgi. Asgabat «Miras», 2004.
Асомиддинова М. Кийим-кечак номлари. Тошкент, 1981.
Этимологический словарь тюркских языков. Подредакций Левитская Л.С., Дыбо А.В., Рассадин В.И. Москва 1989, 1997.
УсмановаШ. Олтай тилларида бош кийим номлари. International journal of Central Asian Studies. 2008. 197-209.
Фасмер М. Этимологический словарь русского языка. Москва «Прогресс»,1987. – С.134.
Рахматуллаев Ш. Ўзбек тилининг этимологик луғати, Т.I. (туркий сўзлар), Т.II. (араб сўзлари ва ўлар билан ҳосилалар),Т.III (Форсча, тожикча бирликлар ва ўлар билан ҳосилалар), Тошкент, 2000, 2003,2009.
Жанпейсов Е.Н. Этнокультурная лексика казахского языка. Алма-ата, 1989.
Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков. Москва, 2000. – С.57.
Шанский Н.М., Иванов В.В., Шанская Т.В. Краткий этимологический словарь русского языка. М.,1975. – С.324.
Жаббаров И. Ўзбек халқи этнографияси. – Тошкент, «Ўқитувчи», 1994. – Б. 157.
Жданко Т. А., Камалов С. Этнография каракалпаков. XIX-начало XX века.Ташкент,«Фан», 1980. –С.81-83.
Полтава В.А. Учитесь шить сами. Ташкент, 1957. – С.110.