ERKIN KONTEKSTLI GRAMMATIKA ASOSIDA SINTAKTIK TAHLIL QILISH USULLARI
##article.subject##:
kompyuter lingvistikasi, matnning sintaktik tahlili, erkin kontekstli grammatika, konstruksiya, modellashtirish##article.abstract##
Turkiy tilshunoslikda matnning sintaktik tahlili bo‘yicha bir qancha ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. U.To‘qayev, F.Tyers, J.Vashington, I. Salimjanov, Z.Gungo‘rdu, J.Demir, T.Gungo‘r, S.Kuru, G. Eryigit va K. Oflazer kabi olimlar tomonidan turk hamda qozoq tillarining sintaktik tahlili o‘rganilgan. Ularning asosiy qismi turkiy tillarning tobelik asosidagi sintaktik tahlilini amalga oshirgan va turkiy tillarning agglyutinativ xususiyatiga tahlilning aynan shu turi ko‘proq mos kelishini ta’kidlagan. I. Do‘nmez, E.Adali va R.Chakiji singari tadqiqotchilar turkiy tillardagi matnlarning erkin kontekstli grammatika asosidagi tahliliga oid bir qator ishlarni amalga oshirgan. O‘zbek tilining strukturasi turkiy tillar grammatik qurilishiga yaqin bo‘lgani uchun, ularning tadqiqotlaridan foydalangan holda, o‘zbek tilidagi matnlarning erkin kontekst asosidagi sintaktik tahlilini amalga oshirish mumkin.
Библиографические ссылки
Abduraxmonova N. Dependency parsing based on Uzbek corpus/ International Conference Language Technologies for All (LT4All) – Paris, 2019.
Arslan E. , Orhan U. Graph-based lemmatization of Turkish words by using morphological similarity// Innovations in Intelligent Systems and Applications (INISTA), International Symposium on IEEE. – 2016. –P.1-5.
Berke Özenç, Ercan Solak. Syntactic annotation of Turkic languages. //International Conference on Turkic Languages Processing (TURKLANG)– Simferopol, 2019.
Белоногов Г. Г. Об использовании принципа аналогии при автоматической обработке текстовой информации // Проблемы кибернетики. 1974. – №28. – С. 33.
Dönmez İ., Adalı E. Contex Free Grammer For Turkish// Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. – Almaty, 2018.– №22(2). – P.552-561.
Eryiğit G., Nivre J., Oflazer K. Dependency parsing of Turkish// Computational Linguistics. 2008. –№34(3) – P. 357-389.
Hoffman B. The computational analysis of the syntax and interpretation of" free" word order in Turkish– Pennsylvania, 1995.
Пулатов А. , Жураева Н. Разработка формальной модели грамматики узбекского языка // Узбекский математический журнал. 2002. – № 1. – С. 47-54.
Raximov A. Kompyuter lingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2011.
Charniak, E. Statistical parsing with a context-free grammar and word statistics// The Seventeenth Annual Conference on Innovative Applications of Artificial Intelligence (IAAI-05). 2005. –P. 598-603.
