АМИР ХУСРАВ ДЕҲЛАВИЙ ВА АБДУРАҲМОН ЖОМИЙ ҒАЗАЛЛАРИДА «ДИЛ» (ЮРАК, ҚАЛБ) ТИМСОЛИНИНГ ЛЕКСИК-СЕМАНТИК МАЙДОНИ
##article.subject##:
юрак, ғазал, рамз, образ, этимология, қиёсий таҳлил, адабий санъат, адабий тил, шеърий образ##article.abstract##
“Дил” тимсоли форс классик адабиётида жуда кўп ишлатиладиган сўзлар сирасига кириб, бадиият мулкида ўта теран ва хилма-хил маъно ва мазмунлар билан намоён бўлади. Ушбу мақолада форс-тожик мумтоз адабиётининг йирик вакиллари Амир Хусрав Деҳлавий ва Абдураҳмон Жомий ғазалларида «дил» (юрак, қалб) тимсолининг бадиий ва лексик талқини, ирфоний маънолар силсиласи, тарихий шаклланиши, тузилиши, луғавий изоҳи ҳамда семантик хусусиятларининг лингвопоетик талқини алоҳида масала сифатида қиёслаб тадқиқ этилган. Адабий матнлар таҳлили билан буюк адибларимизнинг бир тимсол асосидаги ранг баранг образлар яратиши ва семантик майдонни кашф этиши байтлар асосида кӯрсатиб, юксак истеъдоди ёритилади. Ушбу ифода услуби дунёқараш, ахлоқий ва интеллектуал идрок, мантиқий фикрлаш ва янги туйғу билан бевосита боғлиқдир. Шунинг учун шеърият асосида яратилган ҳар бир сўз ёки атама ижодкорнинг мақсадига қараб шоир томонидан танланган.
Библиографические ссылки
Абдураҳмон Жомийнинг “Фотиҳат уш-шабоб” девони конкорданси // Тузувчи: Мажитова С.Ж. – Тошкент: Фан ва технология. 2018.-934 б.
Абдураҳмон Жомийнинг “Воситат-ул-иқд” ва “Хотимат ул-ҳаёт” девонларининг конкорданси // Тузувчи: Мажитова С.Ж. – Тошкент: Фан ва технология. 2018.-904 б.
Қуронбеков А. “Дил”- ҳақоиқ жилвагоҳи. Алишер Навоий ижоди ва шарқ адабиёти. (илмий мақолалар тўплами). Тошкент – 2011. – 7-14 б.
Муҳаммад Ғиёсуддин. Ғиёс-ул-луғот, жилди-2. –Душанбе: Адиб, 1988.
Нуров А. Фарҳанги осори Жомий.- I,II.-қисм. Душанбе, 1983.
Фарҳанги забони тожики.– I,II-қисм. Москва,1969.
Хусрави Деҳлавй. Мунтахабот. – Душанбе: Нашрдавтож, 1960.
Шамс Қайси Розй. Ал-Мўъжам. – Душанбе: Адиб, 1991. – 464 б.
Жомий А. Воситат-ул-иқд.– Душанбе,“Ирфон”, 1988. – 560 б.
Жомий А. Хотимат-ул-ҳаёт. – Душанбе,“Адиб”, 1989. – 544 б.
Жўраев Р. Этимологияи 100 калима. – Душанбе: Маориф, 1985.
ﺪ ﻜﺘﺭ ﻤﺤﻤﺩ ﻤﻌﻴﻦ. ﻔﺭﻫﻨﮓ ﻔﺎ ﺭﺴﻰ. ﺘﻬﺭﺍ ﻦ.١٣٨۶
