ИНГЛИЗ ВА ЎЗБЕК АДАБИЁТИДА ҚУШЛАР ОБРАЗИ

##article.abstract##

Маълумки, жаҳон адабиётида миф ва асотирлар жуда муҳим ўрин тутади. Қайси бир миллат адабиётига назар солмасак, миф ва эртаклар миллатнинг яшаш тарзи, хусусиятларини ўзига мужассам этганлигининг гувоҳи бўламиз. Миф ва эртакларнинг асосий қаҳрамонлари эса турли миллат адабиётларида ўзгача бўлишига қарамай, барчаси яхшилик ва эзгулик сари чорловчи образлар ҳисобланади. Бу образларнинг баъзилари реал ҳаётда мавжуд бўлмасада, эртак ва афсоналардаги образлари орқали кўпчиликнинг кўнглидан жой олган десак муболаға бўлмайди. Инглиз ва ўзбек адабиётида мифологик обрзларни қиёсий ўрганар эканмиз, бу икки миллат адабиётидаги мифологик образлар орасида муштарак хусусиятлар билан бирга тафовутларни ҳам кўриш мумкин.

Жаҳондаги турли халқлар оғзаки ва ёзма адабиётида қушлар образи алоҳида ўрин тутади. Улар кўриниши, овози орқали бир-биридан фарқ қилса-да, кўпинча яқин маъноларда, ўхшаш бадиий-эстетик функцияларда талқин этилиши жиҳатидан эътиборни тортади. Худди шу томонлама дунё халқлари орасида қушлар ҳақида кенг тарқалган афсона ва эртаклар диққатга сазовордир. Афсона ва эртакларда кўп қўлланиладиган қушлардан бойқуш, қарға, симурғ, қақнус каби қушлар образи ҳар иккала адабиёт намуналарида ўзгача образни акс этган. Масалан, қарға образи иккала адабиёт намуналарида ҳам худди бойқушлардек гоҳ салбий, гоҳ ижобий тимсол сифатида акс эттирилган. Инглиз адабиётида мифологик тоғ қуши – Робин кенг қўлланадиган образлардан бири бўлса, ўзбек адабиётида симурғ, қақнус, хумо каби қушлар образи мавжуд. Қушлар образи инглиз ва ўзбек адабиёти намуналарида ўз ўрнига эга бўлиб, улар аҳамиятли тимсоллардан саналади.