ZAMONAVIY O’ZBEK ADABIYOTIDA IMOM BUXORIY TIMSOLI
##article.subject##:
drama, she’riy drama, lirik kechinma, tush motivi, mavzu, g`oya, badiiy talqin, estetik ruh, maqol, ibora##article.abstract##
Yangi o’zbek adabiyoti sahifalari nazardan o’tkazilsa, she’riy dramalarning katta qismi tarixiy mavzuda yozilganligi kuzatiladi. Bu jarayon, aytish mumkinki, Oybekning “Mahmud Torobiy”, H.Olimjonning “Muqanna” asarlaridan boshlangan. Ushbu adabiy an’ana istiqlol yillarida ham davom ettirildi. Jumladan, she’riy dramaning “Sohibqiron” (A. Oripov), “Imom Buxoriy” (U.Qo’chqor), “Samarqand sayqali” (Iqbol Mirzo) badiiy yuksak namunalari dunyo yuzini ko’rdi. Usmon Qo’chqorning “Imom Buxoriy” asarida ulug’ mutasavvuf Imom al-Buxoriy siymosi yaratilgan. Unda allomaning ayni yetuklik pallasi qalamga olinib, uning Nishopurdan Buxoroga qaytishi voqealari, ona yurtidagi hayoti lavhalari falsafiy-psixologik yondashuv asosida aks ettirilgan. Asarda Islom dinini mayoq qilib olgan, lekin dindan mutlaqo bexabar, jaholat botqog`iga botgan bir guruh qalandarlar obrazi Imom Buxoriyga, din va ma’rifat ahliga qarama-qarshi qo`yiladi. Maqolada mazkur asar sujeti, kompozitsiyasi, obrazlar tizimi nuqtai nazaridan tahlil etilgan va shu asosda she’riy dramaga xos xususiyatlar ochib berilgan.
Библиографические ссылки
Раҳимжонов Н. Лирическая поэма (на основе материалов узбекской поэзии 1961-1973 гг.): Автореф дисс... канд. филол наук. –Ташкент, 1975. – 24 с.
Раҳимжонов Н. Ўзбек совет адабиётида поэма. –Тошкент, Фан, 1986. –174 б.
Раҳимжонов Н. Ўзбек совет поэмасининг тараққиёт жараёни. Китобда: Адабий турлар ва жанрлар. – Тошкент: Фан, 1992. –Б.171-292.
Раҳимжонов Н. Мустақиллик даври ўзбек шеърияти. – Тошкент: Фан, 2007. – 260 б.
Ҳасанов Ш. Замонавий достон поэтикаси. –Самарканд, 2001. –142 б.
Ҳасанов Ш. Давр ва достон // Шарқ юлдузи.– Тошкент, 2002.- № 4. –Б.148-150.
Ҳасанов Ш. ХХ асрнинг иккинчи ярми ўзбек достонлари поэтикаси: Филол.фанлари д-ри дисс... –Тошкент, 2004. –284 б.
Қувватова Д. XX аср иккинчи ярми ўзбек поэмаси. –Тошкент, Туpон замин зиё, 2014. – 176 б.
Қувватова Д. XX аср иккинчи ярми ўзбек поэмачилигида жанр ва услуб ранг-баранглиги. –Тошкент, Фан, 2014. –144 б.
Қувватова Д. ХХ аср иккинчи ярми ўзбек достончилигининг тараққиёт хусусиятлари: ДД. – Тошкент, 2016. – 268 б.
Ўроқова Н. Сўнггги давр ўзбек достончилигида ижодкор услуби ва индивидуаллиги (И.Отамурод ва У.Қўчқор достонлари асосида). Фалсафа доктори (PhD) диссератцияси. Qarshi, 2019. –148 б.
Usmon Qo’chqor. Imom Buxoriy// Sharq yulduzi, 2015, №1. –B. 68-85.
Каримов Ҳ. Истиқлол даври адабиёти. Дарслик. – Тошкент: Yangi nashr”, 2010. –364 б.
Izzat Sulton. Adabiyot nazariyasi. – Toshkent: O’qituvchi, 1980. –408 b
Normatov U. Doston va zamon// Sharq yulduzi, 1987. №10. – 173-180 b.
Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. –Toshkent: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004. –224 b.
