RUS VA YEVROPA TILLARIDAN NAXCHIVAN LAHJALARI VA URG'ULARINI O'Z ICHIGA OLGAN SO'ZLAR

##article.authors##

  • Aliyeva Nurai Yadigar qizi

##article.subject##:

ozarbayjoncha, dialekt, urg'u, naxçıvan, leksik, qarzli so'zlar, vahshiyliklar

##article.abstract##

Maqolada tarixning turli davrlarida rus ozarbayjon va uning lahjalari uchun xos rol o'ynaganligi ko'rsatilgan. Bu boy ozarbayjon uchun asosiy manbalardan biri edi. Ayniqsa, XIX-XX asrlarda Naxçıvan lahjalari va urg'ularining lug'at tarkibiga kirgan qismlarning bir qismi urg'ular lug'atida o'zlarini saqlay olmadi. Ular fuqarolik huquqini olishlari mumkin emas. Ammo ozgina vaqt davomida ular og'zaki nutqda faol bo'lishadi va ularning barchasi ushbu urg'u qoidalariga rioya qilishlari kerak. Bunday so'zlar vahshiylik sifatida qabul qilinadi. Ayrim qarzlar lahjalar va urg'ularning lug'atiga kirgan va milliy so'zlarga parallel ravishda ishlatilgan. Naxchivan Rossiyadan o'z hududida joylashganligi sababli, rus o'quv yurtlari va rus tilida so'zlashadigan odamlar kam, bu erda ruscha so'zlar mintaqa lahjalari va urg'ulariga kira olmadi. Bu erda biz uchrashgan so'zlarning aksariyati yangi so'zlardir. Ular naxçıvan lahjalari va urg'ularining lug'atiga adabiy til orqali kirishgan.

Библиографические ссылки

Azerbaijan dialectology dictionary. 1999. In two volumes / by M.Sh. Shiraliyev and M.I.Islamov, Ankara.

Фасмер, Мax. 1987. Этимологический словарь русского языка. В четырех томах. Т.3 (Муза-Сять). Перевод О.Н.Трубачева. Москва: Прогресс.

Hasanov Hasrat. 2005. The lexicon of modern Azerbaijani language (textbook for high school students). Baku: Nurlan.

Исакова А. 2016. Русские заимствования в словаре диалектов Сибирских татар Д.Г.Тумашевой // Вестник Томского Государственного Университета, 413, Томск, 34-37.

Kurbanov Аfat. 2010. Contemporary Azerbaijani literary language. 2 volumes. I vol. Baku: Science and Education.

Мусаев Кенесбай. 1984. Лексикология тюркских языков. Москва: Наука.

Словарь русского языка XI-XVII вв. (1982). Вып. 9 (М). Москва: Наука.

Shiraliev Mammadaga. 2008. Basics of Azerbaijan dialectology. Baku: East-West.

Zeynalov Museyib. 1982. Welfare lexicon in Nakhchivan dialects and accents of Azerbaijan languages, Baku.

http://www.proza.ru/2014 /07/06/602

Загрузки

##submissions.published##

2021-10-27