TERMINOLOGIK TEZAURUSLARNING LINGVISTIK XOSLANISHI

##article.authors##

  • Gulruxsor Xoliyorova Gayratovna

##article.subject##:

tezaurus, terminologik tezaurus, konseptual masofa, ideografik lug‘at, monolingval tezaurus

##article.abstract##

Mazkur maqolada sun’iy intellektning so‘z ma’nolarini aniqlash va ma’nolarni bog‘liq shaklarda tushuntirishdagi muammolar va ularni hal qilish usullarini ilmiy-analitik ravishda ko‘rib chiqadi. Maqolada Roget tipidagi umumiy til tezauruslaridan ko‘lami va qo‘llanilishi ancha cheklangan hujjatlashtirilgan tezauruslardan ham farqlash lozimligi ko‘rsatilgan. Mavjud leksik birliklar asosida yangi terminlarning yasalishi umumiy tildagi leksik birlik bilan bog‘liq ma’no to‘liqligiga yaqin termin ma’nosi ochib berilsagina uning sifati yuqori, deb baholanadi ma’lumotlarni izlash tizimlarida tezaurusning ahamiyati kabi muhim masalalarni ilmiy jihatdan taqqoslashga asoslangan. Tadqiqotchilar asosan WordNet va tezaurusning ma’nolar tushunchalari va bog‘liq shakllardagi ma’noni aniqlashda qanday ko‘maklashish mumkinligini, shuningdek, sun'iy intellekt texnologiyalarida ularni qanday qo‘llash imkoniyatlarini o‘rganishganlar. Bundan tashqari o‘zbek tilining tezaurusini yaratish jarayonida qo‘llaniladigan metodlarga, standartlarga, va ularning amal qilish prinsiplariga duch keladi hamda sun'iy intellektning so‘z ma’nolari va ularning bog‘liq shakllardagi tushunchalarini tushunish va shakllantirishda qanday rivojlanayotganligini yoritadi.

Библиографические ссылки

Ожегов С.И., Шведова Н.Yu. Тольковый словар русского языка. – Москва, 2006. – С. 944.

Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 2-жилд. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2006. – Б.492.

Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 5 жилдлик. 4-жилд. –Тошкент: ЎзМЭ, 2006. – 671 б.

Matlatipov San’atbek, Aripov Mirsaid, Abdurakhmonova Nilufar. (2018).

Modeling WordNet Type Thesaurus for Uzbek Language Semantic Dictionary. International Journal of Systems Engineering, 2(1), 26-28. https://doi.org/10.11648/j.ijse.20180201.16

Agostini, A., Usmanov, T., Khamdamov, U., Abdurakhmonova, N., & Mamasaidov, M. (2021, January). Uzwordnet: A lexical-semantic database for the uzbek language. In Proceedings of the 11th Global Wordnet conference (pp. 8-19).

Nilufar, A., & Gulruhsor, X. (2024, May). O‘zbek tili tezaurusini yaratishda leksik birliklarning ifodalanish. In Konferensiyalar| Conferences (Vol. 1, No. 10, pp. 186-192).

Mirsaid, A., Bibigul, R., Altinbay, S., & Nilufar, A. (2018). Ontology of grammar rules as example of Noun the Uzbek language and Kazakh languages VI international scientific conference" Modern problems of the applied mathematics and information technology. Al Khorezmiy-2018.

Алексеев А.А., Добров Б. Лукашевич Н. Лингвистическая онтология -– тезаурус РуТез. OSTIS-2013. – C. 153-154.

Natalia Loukachevitch, German Lashevich and Boris Dobrov (2018) Comparing Two Thesaurus Representations for Russian, Proceedings of the 9th Global WordNet Conference (GWC 2018), pp 35–44, Singapore, ISBN 978-981-11-7087-4

Загрузки

##submissions.published##

2026-06-06