O‘ZBEK TILI PARALLEL KORPUSINING LINGVISTIK TA’MINOTI
##article.subject##:
Parallel matn, parallel korpus, segment birlik, terminalogik baza, tarjima xotirasi.##article.abstract##
Rivojlangan davlatlarda parallel korpuslarga doir bir qator tadqiqotlar qilingan bo‘lib, kompyuter lingvistikasining rivojlanishida muhim manba hisoblanmoqda. Parallel korpus asosida matndagi turli elementlarning leksik, sintaktik, morfologik funksiyalarini tushunib yetish, ularga har tomonlama mos muqobillar topish keng qamrovli va murakkab jarayon hisoblanadi. Parallel korpus faqatgina mashina tarjimasi uchun lingvistik resurs bo‘libgina qolmay, qiyosiy tarjima, avtomatik tarjima, chog‘ishtirma tilshunoslik kabi sohalar uchun muhim hisoblanadi. Tarjima tillarining oʻzaro munosabati, aloqadorligi va taraqqiyoti ularning rivojlanish sur’atini jadallashtiradi, lug‘at boyligini oshiradi va takomillashtiradi.
Библиографические ссылки
Добровольский Д. Какие задачи решают параллельные корпусы. (Электрон ресурс): https://postnauka.ru/video/54851
Och, Franz J. 2000. Giza++: Training of Statistical Translation Models. A vailable at http://wwwi6.informatik.rwthaachen.de/och/software/GIZA++.html.
Реформатский А.А. Что такой термин и терминология? / Вопросы терминологии. –М., 1961. –С. 49.
Онанченко А.В. Способы образования переводческих терминов в русском языке. 2001
Webster’s Third New International Dictionary, Webster 3. 1961.
Гул Хасан Лексико –семантические особенности перевода научно – технического текста с языка урду на русский язык: Дисс. … док-рa филос.наук. – Исломобод, 2007. – С.18.
Демyaнков В.З. Понyaтие и концепт в художественной литературе и научном языке // Вопросы филологии. –М., 200l. –№1. – С. 35-47; Крюков А.Н. Перевод как интерпретaция // Перевод и интерпретaция текста. –М., 1988. – С. 41-65; Крюков А.Н. Понимание как переводческая проблема // Перевод и интерпретaция текста. – М., 1988. – С. 65-76. Кубрyaкова Е.С. Номинативный аспект речевой деyaтелности. –М.: Наука, 1986. – С. 158; Кубрyaкова Е.С. Рол словообразования в формировании языковой картины мира // Рол человеческого фактора в языке: Язык и картина мира. – М.: Наука, 1988. – С. 212.; Лакофф Дж. Мышление в зеркале классификаторов // Новое в зарубежной лингвистике. Вып 23. Когнитивные аспекты языка. – М.: Прогресс. 1988. – С.12-52.
Abdurahmonova N. Mashina tarjimasining lingvistik ta’minoti (monografiya). – Toshkent: Muharrir, 2018.57b.
Abduraxmonova N. O‘zbek tili elektron korpusining kompyuter modellari. Monografiya. – Toshkent, 2021. –B.60
https://cyberleninka.ru/article/n/ochiq-manbali-terminologik-malumotlar-bazasini- loyhalashtirish
Abdurakhmonova, N. (2016). The bases of automatic morphological analysis for machine translation. Izvestiya Kyrgyzskogo gosudarstvennogo tekhnicheskogo universiteta, 2(38), 12- 7.
Abdurakhmonova, N., & Latipova, G. ONTOLOGICAL SYNTACTIC STRUCTURES OF THE UZBEK LANGUAGE FOR CORPUS ANALYSIS. Xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari, 449.
Abdurakhmonova, N., Alisher, I., & Sayfulleyeva, R. (2022, September). MorphUz: Morphological Analyzer for the Uzbek Language. In 2022 7th International Conference on Computer Science and Engineering (UBMK) (pp. 61-66). IEEE.