O‘ZBEK TILI SINONIMIK LUG‘ATLARIDA DARAJALANISH METODOLOGIYASI
##article.subject##:
tilshunoslik, leksikografiya, graduonimiya, sinonimik lug‘at, o‘quv lug‘at, darajalanish lug‘ati, darajalanish qatori, izohli lug‘at##article.abstract##
Ushbu maqolada o’zbek tili sinonimik lug’atlarida leksіk bіrliklarning daradjalangan tasnifi va uni shaklantirish metodologiyasі ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Sinonimlarning o‘zaro semantik yaqinligi, uslubiy yuklamasi, qo‘llanish doirasi hamda ekspressiv-emotsional qiymatlariga qarab darajalab berilishi lug‘at tuzish jarayonida muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada aynan shu mezonlar asosida sinonimik qatorlarni tartibga solish metodlari, lug‘atshunoslikdagi amaliy yondashuvlar va mavjud tajribalar chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, o‘zbek tilidagi mavjud sinonimik lug‘atlar tahlil qilinib, ularda darajalash prinsiplarining qay darajada izchil qo‘llanilganligi tahlilga tortilgan. Maqłada ilgari surilgan metodologik yondashuvlar asosida sinonimik lug‘atlar tuzishda ilmiy asoşlangan, tizimli va funksional yondashuv zarurligi asoslab berildi.
Библиографические ссылки
Раҳмонов Ғ. Р. Ўзбек тилида луғавий синонимия ва градуонимиянинг ўзаро муносабати: филол. Фанл. Фалс. Докт. …дисс. – Фaрғонa, 2018. – Б 19.
Орифжонова Ш. Ўзбек тилида луғавий градуонимия: Филол. фан. номз дисс.
автореф. – Тошкент, 1997. – 28 б.
Бaзaров О. Ўзбек тилида даражаланиш; Филол. фанл. докт дисс. автореф. – Тошкент,
– Б 19.
Бозоров О. Градуонимиянинг антонимия ва синонимияни шакллантиришдаги ўрни //
Ўзбек тили ва адабиёти. 1996. №2 Б.62-64.
Бaзaров О. Ўзбек тилида даражаланиш. – Тошкент: “Фан”, 1995. – Б.69.
Бегматов Э., Неъматов Ҳ., Расулов Р. Лексик микросистема ва унинг тадқиқ методикаси (систем лексикология тезислари) // Ўзбек тили ва адабиѐти. – Тошкент, 1989. №6 – Б. 37
Неъматов Ҳ., Расулов Р. Ўзбек тили систем лексикологияси асослари. – Тошкент: Ўқитувчи, 1993.
Файзуллаев М. Сравнительно-типологические особенности лексико-семантических групп глаголов псичического состаяния в русском и узбекском языках: Дисс.
…канд.филол.наук. – Ташкент, 1994.
Щербаков А В Градация как стилистическое явление Современного русского литературного языка Автореф.дис. …канд.филол.наук. – Красноярск., 2004.
Сафарова Р. Гипонимия в узбекском языке (на материале обще употребительных зоонимов): Дисс. …канд.филол.наук. – Ташкент, 1990.
Нарзиева М. Шахсни ѐш жиҳатдан тавсифловчи отларнинг маъно таркиби: Филол.фан.ном....дис. –Тошкент, 1992.
F.Saidova. Lug‘atlarda sinonim leksemalar talqini. Filol. fan. fals. dok. diss. – Guliston, 2023. – B 66.