МИЛЛИЙ ХАРАКТЕР ШАКЛЛАНИШИДА ҚАДРИЯТ, АНЪАНАЛАР ВА ФОЛЬКЛОР АСАРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
тарих, миллий ўзлик, юрт, қадрият, эртак, анъана, қўшиқ, достон, удум, бадиий тафаккур, жамият, миллий уйғониш##article.abstract##
Ҳар бир давр ва замон табиий равишда маълум миллат руҳи ва характерида ўзига хос муҳит зарбларини, яхши-ёмон белгилари изларини қолдиради. Ўз ўрнида миллий руҳ ва характердаги кўринишларига қараб, бирор давр ва муҳитга тарихан аниқ ташхис қўйиш, унинг ўсиш ва таназзул нуқталарини аниқлаш, баҳолаш мумкин бўлади. ХХ аср 20 – 30 йиллари ўзбек адабиётида миллий қадриятлар ва анъаналар сарчашмаси бўлмиш халқ оғзаки ижоди – фольклорга мурожаат қилиш етакчи омиллардан бирига айланди. Фольклор асарларидаги сўз ўйинлари, анъанавий образлар, мажозий характерлар орқали ҳақиқатни бир оз пардалаб айтиш мумкин эди. Миллий ўзига хослик, миллий характер, миллий руҳнинг шаклланиши ҳар бир халқ ҳаёт тарзи, тарихда босиб ўтган йўли, руҳан сўниш ва руҳан юксалиш жараёнлари билан боғлиқ. Шу даврда яратилган шеърий асарларда жаҳолат остонасида турган халқнинг қалб оғриқларини, дарду иэтиробларини, қувончу армонларини, руҳиятини янада ёрқинроқ акс эттиришга интилиш кучайди. Мазкур мақолада миллий руҳ ва миллий характер шаклланишида қадрият, анъаналар ва фольклор асарларнинг бадиий - эстетик талқини, маърифий – фалсафий аҳамияти Абдулҳамид Сулаймон ўғли Чўлпон, Боту, Ғафур Ғулом ва Ҳамид Олимжон асарлари мисолида тадқиқ қилинди.
Библиографические ссылки
Мирзиёев Ш. Янги Ўзбекистон стратегияси. Т.: “O’zbekiston” нашриёти, 2021. Б.- 288.
Салимов О. Янги Ўзбекистон давлати. Т.: “Маънавият” нашриёти, 2023.
Фитрат А. Танланган асарлар. Адабиёт қоидалари. Т.: “Маънавият”, 2006.
Боту М.Ҳ. Танланган асарлар. Т.: “Маънавият”, 2020.- Б.42.
Шермуродов Т. Миллий ва умуминсоний мансублик. https://www.e- adabiyot.uz/maqola/546).
Жўраев Н.. Вақт ва фазо. Т.: “Маънавият”, 2020. –Б.474.
Эшонқул Ж. Миф ва бадиий тафаккур. Т.: “Фан”, 2019. –Б.75.
Алпомиш. Ҳ.Олимжон. Сўзбоши. Т.: Ўздавнашр, 1957. –Б.3.
Мирзаев Т., Турдимов Ш., Жўраев М., Эшонқулов Ж., Тилавов А., Наралиева Ш. Ўзбек фольклори. Алматы.: “Жазушы” нашриёти, 2021. Б.-117.
Алиев А.. Маънавият, қадрият ва бадиият. Т.: “Академия”, 2000.- Б.564 – 565.
Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 4-ж. Т.: “Ўзбекистон Миллий энциклопедияси” давлат илмий нашриёти, 2005.- Б.165.
Каримов Н. Ҳамид Олимжон. Т.: “Ёш гвардия” нашриёти, 1979.- Б.151.
Ғулом Ғ. Асарлар. 8-ж. Т.: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти. 1976.- Б.67.
Матёқубова Т. Т.: “Фан ва технология ” нашриёти, 2005.- Б.12.
Ризо Б.. Қадди ва қадри баланд Ватан. Т.: “Маънавият” нашриёти, 2009. Б.- 76.
Юсуф Хос Хожиб / Ўзбек педагогикаси антологияси. – Т.: “Ўқитувчи”, 1995.
Каримов Н. ХХ аср адабиёти манзаралари. Т.: “Ўзбекистон”, 2008. Б.-187.
Раҳимжонов Н. Истиқлол ва бугунги адабиёт. – Тошкент.: “Ўқитувчи”, 2012.
Раҳимжонов Н. Давр ва ўзбек лирикаси. – Тошкент.: “Фан”,1979.
Шарипова Л. ХХ асрнинг 70 – 80 йиллари ўзбек шеъриятида фольклоризмлар. :Филол. Фан. Номз дис.автореф. Т.: 2008. – 26 б;
Абдураҳмонов А. Ўзбек шеъриятида нур, ранг ва руҳият тасвири поэтикаси. (анъана ва новаторлик асосида). Филол. Фан. Б-ча фалс. Д-ри. ...дис.автореф. Фарғона 2018.
Ҳамдамов У. ХХ аср ўзбек шеърияти бадиий тафаккури тадрижининг ижтимоий – психологик хусусиятлари. (DSc) автореф. Т.2017, - 88 б.
Жумабоева Ж. ХХ аср ўзбек шеъриятида психологик тасвир маҳорати. Т.: Навоий, 2000.
Шарипова Л. ХХ асрнинг иккинчи ярми ўзбек шеърияти бадиий тараққиётида фольклор. Филол. Фан. Док дис.автореф. Т.: 2019. – 38 б;
Ҳайитов А. 90 – йиллар ўзбек лирикасида анъана ва бадиий изланишлар. номз. автореф. Т.: 2004. – 26 б.
.Қурбонбоев И.А. 90 – йиллар ўзбек шеъриятида образлилик. номз. дисс. Т.: 2005. – 133 б.
Акрамов Б Шеърият гавҳари. (Лирикада образ муаммоси). Т,: Адабиёт ва санъат, 1979. - 183 б.
Мўминов Ғ. Ҳозирги ўзбек адабиётида фольклоризм. Т.: “Фан”, 1994.
Раҳимжонов Н. Асқад Мухтор поэтикаси. Т.: Ғ.Ғулом, 2003. – 72 б.
Курт Н.К. Отражение национальной специфики в произведениях.Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. М.: 2016, № 4. С.583 585.
Виноградов В.В. О языке художественной литературы. М.: Наука, 1959.
Ларин Б.А. Эстетика слова и язык писателя. Л.:, 1974.
Тынянов Ю.Н. Поэтика. История литературы. Кино. – М.: 1977.
