ЯЙЛОВЛАРИДАН ОҚИЛОНА ФОЙДАЛАНИШ ВА ҲОСИЛДОРЛИГИНИ ОШИРИШДА ИНОВАЦИОН ЁНДАШУВ
##article.subject##:
Чўл, ўсимлик, яйлов типлари, яйлов ҳажми, загон, ўтлатиш тартиби, яйловларни алмашлаш##article.abstract##
Яйловлар мамлакатимиз чўл чорвачилигининг асосий озуқа манбаи бўлиб, улардан йил бўйи фойдаланиш имконияти мавжуд. Яйлов озуқаси энг арзон озуқа манбаи ҳисобланади. чўл яйловлари ҳосилдорлиги об-ҳаво шароитлари билан бевосита боғлиқ, шу боис, ҳосилдорлик йиллар ва йил мавсумлари бўйлаб кескин ўзгариб туради. Ёғин-сочин миқдори кўп йилларда чўл яйловларининг ҳосилдорлиги икки маротабагача ортади, қурғоқчилик йилларда эса 0,5-1 сентнер/гектаргача камаяди. Кўп йиллик кузатишлар шундан далолат берадики, ҳар ўн йилда 3 йил ҳосилдор, 4 йил ўрача ҳосилли ва 3 йил кам ҳосилли йиллар такрорланиб туради.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси ер ресурсларининг ҳолати тўғрисида миллий ҳисобот. 01.01.2019 й. (O‘zbekiston Respublikasi yer resurslarining holati to‘g‘risida milliy hisobot. 01.01.2019 y.)
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 23 апрелдаги 299-сон қарори. (O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 23 apreldagi 299-son qarori.)
Қоракўл оралиғидаги яйловлар ва улардан самарали фойдаланиш бўйича амалий қўлланма-Самарқанд, 2001. (Qorako‘l oralig‘idagi yaylovlar va ulardan samarali foydalanish bo‘yicha amaliy qo‘llanma-Samarqand, 2001.)
Ярим чўл (адир) яйловларда оқилона фойдаланиш ва ҳосилдорликни ошириш бўйича тавсиялар. Қурғоқчил ҳудудларда қишлоқ хўжалиги тадқиқотлари халқаро маркази (ИCАРДА), Қоракўл ва чўл екологияси илмий-тадқиқот институти. Тошкент-2016. (Yarim cho‘l (adir) yaylovlarda oqilona foydalanish va hosildorlikni oshirish bo‘yicha tavsiyalar. Qurg‘oqchil hududlarda qishloq xo‘jaligi tadqiqotlari xalqaro markazi (ICARDA), Qorako‘l va cho‘l yekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti. Toshkent-2016.)
Худойбердиев Ф.Ш. “Яйловларни яхшилаш, янги яйлов барпо этиш ва яйловлардан самарали фойдаланиш усулларини ишлаб чиқиш” мавзусидаги илмий мақола. Хоразм маъмун академияси ахборотномаси. 2019 йил 17-20 б. (Xudoyberdiev F.Sh. “Yaylovlarni yaxshilash, yangi yaylov barpo etish va yaylovlardan samarali foydalanish usullarini ishlab chiqish” mavzusidagi ilmiy maqola. Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi. 2019 yil 17-20 b.)
Худойбердиев Ф.Ш. “Ер ресурсларидан самарали фойдаланишда табиий яйлов ўсимликлари ҳосилдорлигини ошириш бўйича чора-тадбирлар” мавзусидаги илмий мақола. Хоразм маъмун академияси ахборотномаси. 2020 йил 2-сон. (Xudoyberdiev F.Sh. “Yer resurslaridan samarali foydalanishda tabiiy yaylov o‘simliklari hosildorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar” mavzusidagi ilmiy maqola. Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi. 2020 yil 2-son.)
Худойбердиев Ф.Ш. “Арзон ва қулай озуқа манбаи ҳисобланган яйловлардан фойдаланишдаги камчиликлар ва уларни бартараф этиш-чорвачилик ривожининг калитидир” мавзусидаги илмий мақола. Хоразм маъмун академияси ахборотномаси. 2020 йил 2-сон. (Xudoyberdiev F.Sh. “Arzon va qulay ozuqa manbai hisoblangan yaylovlardan foydalanishdagi kamchiliklar va ularni bartaraf etish-chorvachilik rivojining kalitidir” mavzusidagi ilmiy maqola. Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi. 2020 yil 2-son.)
Ф.Ш.Худойбердиев “Яйловлардан оқилона фойдаланиш ва муҳофаза қилишни такомиллаштириш" мавзусидаги илмий мақола. "Ер ресурсларини бошқариш ва муҳофаза қилишда инновацион ёндашувлар: муаммо ва креатив ечимлар” мавзусидаги республика илмий-амалий анжумани. (F.Sh.Xudoyberdiev “Yaylovlardan oqilona foydalanish va muhofaza qilishni takomillashtirish" mavzusidagi ilmiy maqola. "Yer resurslarini boshqarish va muhofaza qilishda innovatsion yondashuvlar: muammo va kreativ yechimlar” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani.)
F.Sh.Khudoyberdiyev Measures to prevent degradation of pastoral lands. International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology Vol. 7, Issue 3, March 2020 www.ijarset.com / (Ф.Ш.Худойбердиев Яйловлар деградациясининг олдини олиш чоралари. Фан, муҳандислик ва технология соҳасидаги илғор тадқиқотлар халқаро журнали. 7, 3-сон, 2020 йил март, www.ijarset.com ) / ((F.Sh.Xudoyberdiyev Yaylovlar degradatsiyasining oldini olish choralari. Fan, Muhandislik va texnologiya sohasidagi ilg‘or tadqiqotlar xalqaro jurnali. 7, 3-son, 2020 yil mart www.ijarset.com)
F.Sh.Khudoyberdiyev Development of effective methods for the use of pastureland. International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology Vol. 7, Issue 3, March 2020 www.ijarset.com / (Ф.Ш.Худойбердиев Яйловлардан самарали фойдаланиш усулларини ишлаб чиқиш. Фан, муҳандислик ва технология соҳасидаги илғор тадқиқотлар халқаро журнали. 7, 3-сон, 2020 йил март, www.ijarset.com ) / (F.Sh.Xudoyberdiev Yaylovlardan samarali foydalanish usullarini ishlab chiqish. Fan, muhandislik va texnologiya sohasidagi ilg‘or tadqiqotlar xalqaro jurnali. 7, 3-son, 2020 yil mart www.ijarset.com)
