БОШ МИЯ ГЛИОМАЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ДИАГНОСТИКА ҚИЛИШ ВА ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ
##article.subject##:
Бош мия ўсмалари, глиомалар, МРТ ДТ трактография, ПЕТ, ҳаёт сифати##article.abstract##
Мақсад. Замонавий нейроимагингдан фойдаланишга асосланган топикал диагностика комплексини ва малигн мия ўсмаларини жарроҳлик даволашда дифференциал ёндашувни ишлаб чиқиш.
Материаллар ва усуллари. Мақола замонавий диагностика усуллари (МРТ, ДТ-трактография, ПЕТ ва мия хавфли ўсимталарнинг (глиома) даволаш учун табақалаштирилган ёндашув таърифлайди. Муаллифлар интрасеребрал глиомали беморларни ташхислаш, даволаш ва monitoring қилиш алгоритмларини тақдим етадилар. ДТ трактографиясининг режалаштириш, жарроҳлик киришни танлаш ва мия глиомаларини резекция қилиш ҳажмидаги роли тасвирланган.
Натижалар. ДТ - трактография усули ёрдамида миянинг ўтказувчан йўлларини визуализация қилиш сақланиб қолган ўтказувчан йўлларни шикастламаслик учун жарроҳлик ҳаракати ўқининг optimal йўналишини аниқлаштиришга имкон берди ва шу билан оптимал жарроҳлик киришни танлашда ёрдам берди. Бироқ, жарроҳлик киришни танлашда, операция ичидаги мия силжишини ҳисобга олиш керак. Шунинг учун, малигн глиомаларни жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш тактикасини танлашда биз анатомик мавжудлик ва физиологик қабул қилиш тамойилига амал қилдик. Бугунги кунга келиб, фокал неврологик симптомлари бўлган беморларнинг аксарияти глиомани жарроҳлик йўли билан олиб ташлаганидан кейин неврологик аломатларга ега. Операциядан кейинги ўлим, ҳатто глиобластомалар билан ҳам, 1% га яқинлашмоқда ва ёмонлашиши тахминан 5% ни ташкил қилади. Енг яхши натижаларга ўсимта тубдан олиб ташланганидан кейин еришилади. Ишлаб чиқилган топикал диагностика комплекси ва ёмон сифатли бош мия ўсмаларини олиб ташлаш учун жарроҳлик тактикасини танлаш миянинг motor йўлларининг шикастланишини камайтириш ва операциянинг радикаллигини ошириш имконини беради.
Хулоса. Бош мия глиомаларини даволаш мураккаб йўналишга ега. Гистологик тузилишга ва glioma ўсишининг хусусиятига қараб жарроҳлик, радиация ва кимётерапевтик даволанишдан фойдаланиш керак. Тавсия етилган алгоритм бўйича тиббий ёрдам кўрсатиш ҳар бир аниқ ҳолатда мия глиомаси бўлган беморлар учун optimal терапияни танлаш имконини беради, бу беморларнинг ҳаёт давомийлиги ва сифатига бевосита таъсир қилади.
Библиографические ссылки
Гринберг М.С. Нейрохирургия/ Марк С.Г.: пер. с англ. – М.: МЕДпресс-информ, 2010. -1008 с.
Коновалов В.Н., Корниенко В.Н., Потапов А.А. и др. Общие принципы диагностики и лечения глиом головного мозга. Глава № 2 // В книге: Флюоресцентная навигация и лазерная спектроскопия в хирургии глиом головного мозга. Горяйнов С, Потапов А., Лощенков В., Савельева Т. - Москва, Медиа Сфера, 2014. – С. 23-31.
Короткевич Е.А., Ашуров Р.Г., Сидорович А.Р. // Кумулятивная выживаемость взрослых пациентов после комбинированного лечения глиом головного мозга с применением современных периоперационных технологий// Евразийский онкологический журнал, 2016. - № 1 (8). - С. 17-27.
Короткевич Е.А., Ашуров Р.Г., Сидорович А.Р., Антоненко А.И. /Магнитно-резонансная спектроскопия и диффузионно-тензорная трактография в хирургии внутримозговых опухолей // Инновационные технологии в медицине, 2015. - № 4 (7). - С. 90-100.
Потапов А.А., Горяйнов С.А., Жуков В.Ю., Пицхелаури Д.И., Кобяков Г.Л., Пронин И.Н., Захарова Н.Е., Тоноян А.С., Огурцова А.А., Буклина СБ., Меликян З.А. Длинные ассоциативные пути белого вещества головного мозга: современный взгляд с позиции нейронаук // Вопросы нейрохирургии им.Н.Н.Бурденко, 2014. – Т 78. - №5. – С. 66-77.
Хайдарова Дилдора Кадировна, Хотамова Сарвиноз Муйитдиновна. Сурункали мия ишемиясининг клиник ва нейровизуал мезонлари. Журнал неврологии и нейрохирургических исследований. №1. 2024 С.43
Робак К.О., Чувашова О.Ю., Главацкий А.Я. Применение данных диффузионно-тензорной томографии и МР-трактографии в нейрохирургии глиом двигательной зоны головного мозга // Неврология и нейрохирургия Восточная Европа, 2016. - № 3 (31). - С. 341-346.
Современные технологии и клинические исследования в нейрохирургии // Под ред. А.Н. Коновалова. – Т. 3. – М., 2012. – 320 с.
Савинцева Ж.И., Скворцова Т.Ю., Бродская З.Л. Современные методы нейровизуализации в дифференциальной диагностике лучевых поражений головного мозга у больных с церебральными опухолями // Лучевая диагностика и терапия – 2012. – Т.3. - №.1. – С. 15–23.
Kazunori Oda, F. Yamaguchi, H. Enomoto, T. Higuchi, A.Morita. Prediction of recovery from supplementary motor area syndrome after brain tumor surgery: preoperative diffusion tensor tractography analysis and postoperative neurological clinical course // Neurosurg Focus, 2018. - Vol. 44 (1-6):E3.
Louis DN. et al. The 2016 WHO classification of tumors of the central nervous system. – 2016. – Vol. 114(2). – pp. 1545-1553.
Martino J., Mato D., E. Marco de Lucas, J.A. García-Porrero, A. Gabarrós, A. Fernández-Coello, A.Vázquez-Barquero. Subcortical anatomy as an anatomical and functional landmark in insulo-opercular gliomas // J. Neurosurg., 2015. – Vol. 123. – pp. 1081–1092.
Monica Bucci, Maria Luisa Mandelli, Jeffrey I. Berman, Bagrat Amirbekian, Christopher Nguyen, Mitchel S. Berger, and Roland G. Henry Quantifying diffusion MRI tractography of the corticospinal tract in brain tumors with deterministic and probabilistic methods // Neuroimage Clin., 2013. – Vol. 3. – pp. 361-368.
Sollmann N., Kelm A., Ille S., Schröder A., Zimmer C., Ringel F., Meyer B., Krieg S.M. Setup presentation and clinical outcome analysis of treating highly language-eloquent gliomas via preoperative navigated transcranial magnetic stimulation and tractography // Neurosurg Focus., 2018. – Vol. 44 (6).E:2.
Sollmann N., Wildschuetz N., Kelm A., Conway N., Moser T., Bulubas L., Kirschke J.S., Meyer B., Krieg S.M. Associations between clinical outcome and navigated transcranial magnetic stimulation characteristics in patients with motor-eloquent brain lesions: a combined navigated transcranial magnetic stimulation–diffusion tensor imaging fiber tracking approach // Journal of Neurosurgery, 2018. - Vol. 128, N 3. – pp. 800-810.
Vanderauwera J., De Vos A., Forkel S.J., Catani M., Wouters J., Vandermosten M., Ghesquière P. Neural organization of ventral white matter tracts parallels the initial steps of reading development: A DTI tractography study // Brain Lang., 2018. – Vol. 183. – pp. 32-40.
Xie, Sangma; Zuo, Nianming; Shang, Liqing; Song, Ming; Fan, Lingzhong; Jiang, Tianzi How Does B-Value Affect HARDI Reconstruction Using Clinical Diffusion MRI Data? - Source: PLoS ONE, 2015. - Vol. 10, Issue 3. – pp. 1-19.
Yamaguchi F., Ten H., Higuchi T., Omura T., Kojima T., Adachi K., Kitamura T., Kobayashi S., Takahashi H., Teramoto A., Morita. An intraoperative motor tract positioning method in brain tumor surgery: technical note// J. Neurosurg., 2018. – Vol. 129 (3). – pp. 576-582.
Dieterich S., Rodgers J., Chan R. Radiosurgery Image-Guided Interventions / Eds. T. Peters, K. Cleary. — N.Y.: Springer Science; Business Media, LLC, 2018. — Chapter 16. — P.461–500.