COVID-19 ИНДУЦИРЛАГАН ЎТКИР ИШЕМИК ИНСУЛТ РИВОЖЛАНИШИДА VEGF ВА IL-6 ПОЛИМОРФИЗМЛАРИНИ АХАМИЯТИ

##article.authors##

  • Ишанходжаева Гулчехра Талиповна
  • Ибодов Бекзод Абдусаттарович
  • Мирзоев Жавоҳир Баходирович
  • Расулова Ирода Тубли қизи

##article.subject##:

IL-6 rs1800795, VEGF rs2010963, цитокинли бўрон, гиперкоагулопатия, ишемик инсулт.

##article.abstract##

SARS-CoV-2 вируси билан касалланганлар орасидан, касалликнинг ўткир даврида ишемик инсулт кўплаб беморларда содир бўлмоқда. Бунинг асосий индуцирловчи омили, COVID-19 патогенезида цитокинларни гиперпродуксияси ва коагукяция жараёнини балансини бузилиши – гиперкоагуляция пайдо қилиши орқали бош мия қон томирларида гипертромбоз, артериал эмболизatsiя ва гипоперфузия келтириб чиқариши натижасида қон айланишининг ўткир бузилишига сабаб бўлиб ишемик инсулт асоратини пайдо қилмоқда. Гарчи, SARS-CoV-2 билан инфицирланган беморларда ишемик инсулт келиб чиқиши механизми аниқ ўрганилмаган бўлса-да, бизнинг илмий ишдан кўзланган мақсад бу ҳолат ривожланишида про-яллиғлантирувчи цитокин – IL-6 гени rs1800795 полиморфизми ва ангиогенез жараёнига алоқадор VEGF гени rs2010963 полиморфизмлари бўйича ўзида минор аллел тутган беморларда COVID-19 индуцирлаган ишемик инсулт келиб чиқиши орасида ўзаро ассосиatsiя мавжудлигини аниқлаш бўлди.

Библиографические ссылки

Attademo L, Bernardini F. Are dopamine and serotonin involved in COVID-19 pathophysiology?. Eur J Psychiatry. 2021;35(1):62-63. doi:10.1016/j.ejpsy.2020.10.004.

Raony Í, de Figueiredo CS, Pandolfo P, Giestal-de-Araujo E, Oliveira-Silva Bomfim P, Savino W. Psycho-Neuroendocrine-Immune Interactions in COVID-19: Potential Impacts on Mental Health. Front Immunol. 2020;11:1170. Published 2020 May 27. doi:10.3389/fimmu.2020.01170

Rogers JP, Chesney E, Oliver D, et al. Psychiatric and neuropsychiatric presentations associated with severe coronavirus infections: a systematic review and meta-analysis with comparison to the COVID-19 pandemic. Lancet Psychiatry. 2020;7(7):611-627. doi:10.1016/S2215-0366(20)30203-0

Bo HX, Li W, Yang Y, Wang Y, Zhang Q, Cheung T, et al. . Posttraumatic stress symptoms and attitude toward crisis mental health services among clinically stable patients with COVID-19 in China. Psychol Med. (2020) 1–7. 10.1017/S0033291720000999

V’kovski, P., Kratzel, A., Steiner, S. et al. Coronavirus biology and replication: implications for SARS-CoV-2. Nat Rev Microbiol 19, 155–170 (2021). https://doi.org/10.1038/s41579-020-00468-6

Mazzeffi MA, Chow JH, Tanaka K. COVID-19 Associated Hypercoagulability: Manifestations, Mechanisms, and Management. Shock. 2021 Apr 1;55(4):465-471. doi: 10.1097/SHK.0000000000001660. PMID: 32890309; PMCID:PMC7959868.

McGonagle D, O’Donnell JS, Sharif K, Emery P, Bridgewood C. Immune mechanisms of pulmonary intravascular coagulopathy in COVID-19 pneumonia. Lancet Rheumatology. 2020;2(7):e437–e445. doi:10.1016/S2665-9913(20)30121-1

Kichloo A, Dettloff K, Aljadah M, Albosta M, Jamal S, Singh J, Wani F, Kumar A, Vallabhaneni S, Khan MZ. COVID-19 and Hypercoagulability: A Review. Clin Appl Thromb Hemost. 2020 Jan-Dec;26:1076029620962853. doi: 10.1177/1076029620962853. PMID: 33074732; PMCID: PMC7592310.

Butenas S, Orfeo T, Mann KG. Tissue factor in coagulation: Which? Where? When? Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2009;29(12):1989–1996.

Abou-Ismail MY, Diamond A, Kapoor S, Arafah Y, Nayak L. The hypercoagulable state in COVID-19: Incidence, pathophysiology, and management. Thromb Res. 2020 Oct;194:101-115. doi: 10.1016/j.thromres.2020.06.029. Epub 2020 Jun 20. Erratum in: Thromb Res. 2020 Nov 26;: PMID: 32788101; PMCID: PMC7305763.

Angileri F, Legare S, Marino Gammazza A, Conway de Macario E, Jl Macario A, Cappello F. Molecular mimicry may explain multi-organ damage in COVID-19. Autoimmun Rev. 2020 Aug;19(8):102591. doi: 10.1016/j.autrev.2020.102591. Epub 2020 Jun 11. PMID: 32535095; PMCID: PMC7289093.

Lu Y, Zhao JJ, Ye MF, et al. The relationship between COVID-19's severity and ischemic stroke: a systematic review and meta-analysis. Neurol Sci. 2021;42(7):2645-2651. doi:10.1007/s10072-021-05299-8

Moore P, Esmail F, Qin S, Nand S, Berg S. Hypercoagulability of COVID-19 and Neurological Complications: A Review. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2022;31(1):106163. doi:10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2021.106163

Leasure A.C., et al. Intracerebral hemorrhage in patients with COVID-19: an analysis from the COVID-19 Cardiovascular Disease Registry. Stroke. 2021;52:e321–e323.

Lucitti JL, Mackey JK, Morrison JC, Haigh JJ, Adams RH, Faber JE. Formation of the collateral circulation is regulated by vascular endothelial growth factor-A and a disintegrin and metalloprotease family members 10 and 17. Circ Res. 2012 Dec 7;111(12):1539-50. doi: 10.1161/CIRCRESAHA.112.279109. Epub 2012 Sep 10. PMID: 22965144; PMCID: PMC3518639.

Khodjieva D.T., Safarov K.K. A Study of Neuropsychological Symptomatology and Its Clinical Features in Patients with COVID-19. American Journal of Medicine and Medical Sciences 2021, 11(2): 126-129

Рахимбаева Гульнора Саттаровна, Шодиев Улуғбек Дониёр ўғли. Постковид цeрeбро-астeник синдром: диагностик йондашувларни оптималлаштириш, долзарб жихатлари // Журнал неврологии и нейрохирургических исследований №2.2021. 6-10 бет.

Sudhesan A, Rajappa M, Chandrashekar L, Ananthanarayanan PH, Thappa DM, Satheesh S, Chandrasekaran A. Vascular endothelial growth factor (VEGF) gene polymorphisms (rs699947, rs833061, and rs2010963) and psoriatic risk in South Indian Tamils. Hum Immunol. 2017 Oct;78(10):657-663. doi: 10.1016/j.humimm.2017.08.004. Epub 2017 Aug 10. PMID: 28803785.

Туйчиев Л.Н., Рахимбаева Г.С., Газиева Ш.Р., Атаниязов М.К. Новая коронавирусная ин¬фекция и постковидные неврологиче¬ские последствия заболевания // Вестник ТМА № 2, 2021. 45-50 стр.

Wang M, Zhou X, Zhang H, Liu R, Xu N. Associations of the VEGF level, VEGF rs2010963 G/C gene polymorphism and ankylosing spondylitis risk in a Chinese Han population. Immunol Lett. 2016 Nov;179:56-60. doi: 10.1016/j.imlet.2016.09.003. Epub 2016 Sep 13. PMID: 27637764.

Атаниязов Махсуджан Камаладдинович, Рахимбаева Гульнора Саттаровна, Газиева Шохида Рустамовна. Характерные особенности инсульта при covid-19 // Журнал неврологии и нейрохирургических исследований №2.2021.14-17 стр.

Guan Y, Wang S, Wang J, Meng D, Wu H, Wei Q, Jiang H. Gene polymorphisms and expression levels of interleukin-6 and interleukin-10 in lumbar disc disease: a meta-analysis and immunohistochemical study. J Orthop Surg Res. 2020 Feb 18;15(1):54. doi: 10.1186/s13018-020-01588-8. PMID: 32070384; PMCID:

Satti HS, Hussain S, Javed Q. Association of interleukin-6 gene promoter polymorphism with coronary artery disease in Pakistani families. Sci World J. 2013;2013:1–6.

Santa Cruz A, Mendes-Frias A, Oliveira AI, Dias L, Matos AR, Carvalho A, Capela C, Pedrosa J, Castro AG, Silvestre R. Interleukin-6 Is a Biomarker for the Development of Fatal Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 Pneumonia. Front Immunol. 2021 Feb 18;12:613422. doi: 10.3389/fimmu.2021.613422. PMID: 33679753; PMCID: PMC7930905.

Khaydarova D.K., Khodjieva D.T., Khaydarov N.K. Magnetic Resonance Imaging of Cerebral Hemorrhagic Stroke. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, Vol. 24, 2020. 434-438

Khodjieva D.T., Khaydarov N.K., Kazakov B.Sh., Khaydarova D.K. Clinical and neurological factors in the formation of an individual predisposition to COVID-associated ischemic stroke. European Journal of Molecular & Clinical Medicine - 2020.

Abbasifard M, Khorramdelazad H. The bio-mission of interleukin-6 in the pathogenesis of COVID-19: A brief look at potential therapeutic tactics. Life Sci. 2020 Sep 15;257:118097. doi: 10.1016/j.lfs.2020.118097. Epub 2020 Jul 15. PMID: 32679148; PMCID: PMC7361088.

Khodjieva D.T., Safarov K.K. A Study of Neuropsychological Symptomatology and Its Clinical Features in Patients with COVID-19. American Journal of Medicine and Medical Sciences 2021, 11(2): 126-129

Bester J, Pretorius E. Effects of IL-1β, IL-6 and IL-8 on erythrocytes, platelets and clot viscoelasticity. Sci Rep. 2016;6:32188–32188. doi: 10.1038/srep32188.

Burstein SA, Peng J, Friese P, Wolf RF, Harrison P, Downs T, Hamilton K, Comp P, Dale GL. Cytokine–induced alteration of platelet and hemostatic function. Stem Cells. 1996;14(S1):154–162. doi: 10.1002/stem.5530140720.

Weiss, S. R., & Leibowitz, J. L. (2011). Coronavirus pathogenesis. Advances in virus research, 81, 85–164. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-385885-6.00009-2

Загрузки

##submissions.published##

2023-02-02