ГРАММАТИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ЧАСТИЦ
Ключевые слова:
кучайтирув-таъкид юкламаси, аслият ундов, дарак, сўроқ ва буйруқ юкламалари, ҳукм ифодаланиши, турғун, иккиламчиАннотация
Ушбу мақолада юкламаларнинг грамматик хусусиятлари ҳақида фикр юритилади. Юкламалар сўзларга ёки гапларга тааллуқли бўлиб, уларга турли эмоционал маъно оттенкаларини қўшади. Баъзан бунда бир кўринишдаги юкламанинг бир неча маъно товланишларини ифодалаб келиши кузатилади, шунинг учун улар кўпинча жуфт ном билан атаб келинади. Жумладан, сўроқ юкламалари, асосан, сўроқ-таажжуб юкламалари дейилишига уларнинг бир пайтда ҳам сўроқ, ҳам таажжуб, ҳам ҳайрат билдириб келиши сабаб бўлади. Юкламалар лексик сатҳ бирлиги сифатида гап мундарижасига таъсир қилиш, мазмун-моҳиятини, ифода мақсадини белгилаш хусусиятига эга. Бир маъно гуруҳига мансуб юкламалардан биттаси ёки бир нечтаси, шунингдек, бир гапда бир неча маъно гуруҳига мансуб юкламалар аралаш қўлланиб келиши мақолада инглиз ва ўзбек тиллари кесимида таҳлил қилинган.
Библиографические ссылки
Абдуллаев А. Ўзбек тилида экспрессивлик ифодалашнинг синтактик усули. – Т.: Фан, 1987. – 88 б.
Абдураҳмонов Х., Маҳмудов Н. Сўз эстетикаси. – Т.: Фан, 1981. – 60 б.
Бақоева М. Инглиз ва Америка адабиётидан ўзбек тилига шеърий таржима ва қиёсий шеършунослик муаммолари. – Т.: Фан, 2015. – 288 б.
Бегматов Э. Ҳозирги ўзбек адабий тилининг лексик қатламлари. –Т.: Фан, 1985 – 214 б.
Бўронов Ж. Инглиз ва ўзбек тиллари қиёсий грамматикаси.–Т.,1973.– 70 б.
Виноградов В.С. Введение в переводоведение. – М.: Изд-во ИОСО РАО, 2001. – 224 с.Йўлдошев Б. Тилнинг ижтимоий моҳияти. –Самарқанд: СамДУ, 2012. – 160 б.
Жамолхонов Ҳ. Ҳозирги ўзбек адабий тили. – Т.: Талқин, 2005. – 272 б.
Зияев А. Инглиз тилида сўз маъноларини кучайтиришнинг когнитив талқини. – Фарғона, 2011. – 76 б.
Каримов С.А. Ўзбек тилининг бадиий услуби. –Самарқанд: Зарафшон,
Langacker R.W. Foundations of Cognitive Grammar. Vol. I-II Stanford – California: Stanford University Press, 1987. – 540 р.
Лапасов Ж. Бадиий матн ва лисоний таҳлил. –Т.: Ўқитувчи, 1995. – 88 б.
Levinson, Stephen C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – 220 p.
Пардаев А.Б. Ўзбек тили ёрдамчи сўз туркумларининг лисоний тизимдаги ўрни ва лингвопрагматикаси: Филол фан. докт...дисс. – Тошкент, 2017. – 262б.
Раҳимов У.Э. Ўзбек тилида юкламалар пресуппозицияси: Филол. фан. номз... дисс. автореф. – Самарқанд, 1994.
